Piotr Kutiak-przewodnik beskidzki

"W górach jest wszystko co kocham,
góry to przystań, niekończąca się nadzieja,
że można żyć życiem i wierzyć nie dotykając"

Góry, przyroda i przewodnictwo

Jestem przewodnikiem beskidzkim klasy III na obszar Beskidów Wschodnich. Teren moich uprawnień obejmuje Bieszczady, Beskid Niski, Beskid Sądecki, Góry Sanocko-Turczańskie oraz Pogórza: Bieszczadzkie, Bukowskie, Przemyskie, Dynowskie, Strzyżowskie, Ciężkowickie, Rożnowskie i Rzeszowskie.

W dużym uproszczeniu można przyjąć, że obszar ten obejmuje znaczną część południowo-wschodniej Polski. Jego południową granicę wyznacza pogranicze polskich i słowackich Karpat – od Przełęczy Tylickiej po Przełęcz Użocką. Na wschodzie obszar ten sięga granicy państwa w rejonie Przemyśla, na północy zaś umownie ogranicza go ciąg miejscowości i dróg prowadzących przez Przemyśl, Jarosław, Leżajsk, Rzeszów i Tarnów. Zachodnią, również umowną granicę stanowią rzeki Dunajec i Poprad.

To właśnie ten niezwykle różnorodny fragment Karpat stał się przestrzenią mojej pracy, zainteresowań i pasji. Są to góry, które można poznawać przez całe życie – przemierzając ich szlaki, odwiedzając wsie i miasteczka, odkrywając ślady dawnych mieszkańców, poznając przyrodę oraz słuchając opowieści ludzi, którzy przez pokolenia byli związani z tym regionem.

Przyroda jako fundament

Z wykształcenia jestem inżynierem ochrony środowiska oraz magistrem gospodarki w ekosystemach rolnych i leśnych. Zawodowo pracuję jako inspektor ds. ochrony środowiska.

Przez dwanaście lat pełniłem funkcję wiceprezesa Zarządu Okręgu Bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody w Sanoku. Od kilkunastu lat społecznie angażuję się również w działalność Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych KARPATY. Obecnie pełnię funkcję wiceprezesa stowarzyszenia, a także administruję jego stroną internetową i profilem na Facebooku.

Od ponad dwudziestu lat uczestniczę w wielu inicjatywach i projektach związanych z ochroną przyrody, kulturą oraz turystyką. Współpracowałem przy ich realizacji z organizacjami społecznymi, samorządami oraz instytucjami z południowej i centralnej Polski, a także ze środowiskami partnerskimi ze Słowacji, Ukrainy i Austrii.

Zdobyte przez lata doświadczenie wykorzystuję między innymi podczas organizacji warsztatów, szkoleń i zajęć poświęconych przyrodzie, ekologii i krajoznawstwu.

Wszystko zaczęło się od przyrody

Moja przygoda z turystyką kwalifikowaną zaczęła się niemal trzydzieści lat temu. Już jako dziecko interesowałem się fauną Sanoka i jego okolic. Obserwowanie zwierząt, poznawanie roślin, lasu i krajobrazu było dla mnie czymś więcej niż zwykłym hobby. Z czasem stało się sposobem poznawania świata.

Nie bez powodu wybrałem jako szkołę średnią Technikum Leśne w Lesku. Było to miejsce, w którym mogłem rozwijać swoje zainteresowania przyrodnicze i zdobywać wiedzę o lesie oraz jego funkcjonowaniu.

Kolejne doświadczenia – praca w Nadleśnictwie Brzozów, praca w firmach ogrodniczych, a następnie studia związane z ochroną przyrody i zasobów leśnych oraz gospodarką w ekosystemach rolnych i leśnych – jeszcze bardziej utwierdziły mnie w przekonaniu, że chcę poznawać przyrodę regionu i dzielić się zdobytą wiedzą z innymi.

Z czasem zainteresowanie przyrodą połączyło się z krajoznawstwem, historią, kulturą i turystyką. Tak narodziła się moja droga przewodnicka.

Przewodnik – zawód, pasja i zobowiązanie

Praca przewodnika daje mi możliwość ciągłego uczenia się. Każda wycieczka, każda rozmowa i każdy przejście kolejnym szlakiem przynoszą nowe doświadczenia.

Od lat odwiedzam sanockie placówki oświatowe, prowadząc spotkania i zajęcia związane z przyrodą, ekologią i krajoznawstwem. Równie często można mnie spotkać w stroju przewodnickim na bieszczadzkich szlakach.

Traktuję tę działalność jako pewnego rodzaju spłatę długu wobec tych, od których sam otrzymałem wiedzę – nauczycieli, leśników, profesorów, kolegów przewodników oraz wszystkich ludzi spotkanych na swojej drodze.

To właśnie oni przez lata pokazywali mi, że regionu nie można poznać wyłącznie z książek czy map. Trzeba go przejść, zobaczyć, poczuć....

Każde spotkanie może przynieść nową historię. Każdy szlak może odsłonić szczegół, którego wcześniej nie zauważyliśmy. Dlatego również dzisiaj, po wielu latach pracy przewodnickiej, wciąż uczę się czegoś nowego o Karpatach.

I chyba właśnie na tym polega prawdziwa przygoda z górami – że nigdy nie można powiedzieć, iż znamy je już całkowicie.

Dzielenie się wiedzą

Jednym z ważnych elementów mojej działalności jest popularyzacja wiedzy o Bieszczadach i szerzej – o Karpatach.

Przez lata przygotowywałem artykuły, materiały edukacyjne, fotografie oraz publikacje poświęcone przyrodzie, historii i kulturze regionu. Dzielę się również wiedzą podczas wycieczek, warsztatów, prelekcji i spotkań.

Zapraszam również do korzystania z przygotowanych przeze mnie e-przewodników po Bieszczadach:

• „100 atrakcji w Bieszczadach”
• „Karpacki Mikrokosmos”

Są one próbą pokazania tego regionu z różnych perspektyw – nie tylko przez pryzmat najbardziej znanych szlaków i atrakcji, lecz także poprzez jego przyrodę, historię, kulturę i miejsca mniej oczywiste.

Bieszczady, które ciągle odkrywam

Bieszczady są dla mnie nie tylko miejscem pracy. To przestrzeń, w której od wielu lat uczę się patrzeć na krajobraz, przyrodę i człowieka.

Przewodnik nie powinien być jedynie osobą, która zna drogę. Powinien być kimś, kto potrafi tę drogę opowiedzieć.

Dlatego podczas wycieczek staram się łączyć wiedzę przyrodniczą, historyczną i krajoznawczą z osobistym doświadczeniem. Chcę pokazywać nie tylko to, co widzimy, ale również dlaczego warto się temu przyjrzeć.

Bo Bieszczady zaczynają się tam, gdzie kończy się pośpiech.

A prawdziwe poznawanie gór zaczyna się wtedy, gdy zamiast tylko przejść szlakiem, zaczynamy zadawać pytania.

Zapraszam w Bieszczady.

Piotr Kutiak