Piotr Kutiak
tel. 663 740 066
e-mail: piotrkutiak@wp.pl
Więcej...

Pszczołowate i pszczoła miodna - przystanek 6 - Quest entomologiczny w ORW Caritas w Myczkowcach

Pszczołowate są rodziną z rzędu błonkówek. Zdecydowana większość gatunków prowadzi samotniczy tryb życia. Zdarzają się wśród nich gatunki  społeczne, (np. pszczoła miodna)  oraz gatunki, które nazywane są kleptopasożytami – wykradają one pożywienie z gniazd pszczół samotnic. Najbardziej znanym gatunkiem pszczołowatych jest pszczoła miodna, która zbiera nektar i pyłek kwiatów stanowiący jej pożywienie i  w ten sposób zapyla rośliny. Rośliny, które dostarczają pszczołom surowca do produkcji miodu są nazywane miododajnymi. Do produktów tworzonych przez pszczoły miodne, należą m.in.: miód, i wosk. Pszczoła miodna tworzy zhierarchizowane społeczeństwa - rój, na którego czele stoi królowa, której życiowym zadaniem jest  składanie jaj. Najliczniejsze z  roju są robotnice, które opiekują się gniazdem, dostarczają pokarm i bronią go przed drapieżnikami. Wylęgające się w połowie lata z niezapłodnionych jaj  trutnie, zapładniają królową oraz inne królowe, które po przezimowaniu zbudują gniazda i założą nowe rodziny.
Narządy rozrodcze u pszczół  ulegają modyfikacji, w wyniku której wykształcił się  narząd obronny – żądło. Znajduje się ono na końcu odwłoka i może zostać przez zagrożonego owada wprowadzone do ciała innego zwierzęcia. Żądlenie bezkręgowców o miękkim ciele nie przynosi żądlącej pszczole większych szkód. Użądlenie większego zwierzęcia kończy się śmiercią pszczoły, gdyż pozostawia w jego ciele  żądło. Pszczoły miodne od wieków budziły fascynację człowieka. Są obecne w wielu kulturach. Produkty pszczele są nieodłącznym elementem rozwijającej się od kilku wieków gałęzi medycyny naturalnej,  zwanej apiterapią. Oprócz miodu, mleczka, wosku, propolisu i pyłku, stosuje się w niej także jad pszczeli w leczeniu, np. zapalenia stawów. Współpraca pomiędzy pszczelarzami i rolnikami, którzy wynajmują hodowców pszczoły miodnej do zwiększenia swych zbiorów, zaowocowała wieloma odkryciami w hodowli tych owadów. Dziś pszczoły  hodowane w budkach, zwanych ulami często są wykorzystywane do zapylania i produkcji miodów z konkretnych roślin w ich otoczeniu. Popularnością wśród nabywców są, m.in. miody:  akacjowy, gryczany, lipowy, mniszkowy, wielokwiatowy i spadziowy. Ten ostatni, zbierany z jodły jest produktem lokalnym województwa podkarpackiego, którego tradycje bartnickie sięgają XV w. Obecnie ponad 5 tysięcy pszczelarzy na terenie Podkarpacia opiekuje się ponad 80 tysiącami rodzin pszczelich. W powiecie leskim hoduje się następujące rasy pszczoły: miodnejkrainka, Vigor, Dobra, Carnica. Przeważają typy uli: warszawski, wielkopolski i Dadanta. Przewagę stanowią pasieki od30 do35 rodzin na jednym toczku, największa liczy 40 rodzin. Przeważa gospodarka stacjonarna z wywozami na rzepaki oraz wrzosy. Głównymi pożytkami są drzewa: wierzba  iwa, jawor, lipa ze spadzią, spadź jodłowa, spadź liściasta,buk i dąb oraz z bylin, nawłoć. Pszczelarze stosują zasiewy roślin miododajnych, tj.: nostrzyk, gryka, facelia. Pozyskują miody: spadź jodłowa, wielokwiatowy z jaworem i lipą. Wydajność w 2015 r. wynosiła nawet 45-50 kg z rodziny. W Bieszczadach pszczelarze muszą grodzić pasieki, tzw. „elektrycznym pastuchem” ,aby zabezpieczyć je przed niedźwiedziami.