Piotr Kutiak
tel. 663 740 066
e-mail: piotrkutiak@wp.pl
Więcej...

Chrząszcze - przystanek 3 - Quest entomologiczny w ORW Caritas w Myczkowcach

Chrząszcze stanowią jeden z rzędów owadów. Spośród innych wyróżniają się twardymi pokrywami, pod którymi ukrywają błoniaste skrzydła. Do tej pory nauce znanych jest pół miliona gatunków. Jednakże naukowcy sądzą, że jest ich kilka milionów. Zamieszkują najrozmaitsze środowiska i strefy klimatyczne. W Polsce spotykamy ponad 6 tysięcy gatunków chrząszczy. Wśród chrząszczy rozróżniamy: roślinożerne, drapieżne, padlinożerne  i wszystkożerne. Ze względu na ich wpływ na gospodarkę człowieka, chrząszcze dzielimy na pożyteczne i szkodliwe.
Najbardziej znanym chrząszczem w Polsce jest jelonek rogacz, którego rozmiary wahają się od 25 mm do 83 mm. Jest gatunkiem ciepłolubnym spotykanym na nizinach i podgórzu,  preferuje drzewostany naturalne, głównie grądy i dąbrowy. Do życia potrzebuje dębowych pni. Larwy żerują w nich od 4 do 6 lat.
Nadobnica alpejska jest bez wątpienia prawdziwym klejnotem karpackich drzewostanów. Należy do rodziny kózkowatych, charakteryzuje się smukłym ciałem i osiąga długość do 4 cm. Preferuje stare, silnie nasłonecznione drzewostany.  Zapłodnione samice składają jaja w szparach kory lub pęknięciach. Larwy rozwijają się w drewnie bukowym, w drzewach uszkodzonych przez działanie warunków atmosferycznych, takich jak mróz, wiatr oraz ogień. Larwy mogą rozwijać się także w martwych drzewach oraz w kłodach pozyskanych przez leśników. Następnie żerują pod korą, po czym wgryzają się  w głąb drewna.  Rozwój tego chrząszcza trwa od dwóch do 3 lat. Przyrodnikom znane są stanowiska nadobnicy w Bieszczadach i Beskidzie Niskim. Nadobnica alpejska objęta  jest ochroną gatunkową. Wpisana jest także w drugi i czwarty załącznik dyrektywy siedliskowej.
Kozioróg dębosz jest dużym chrząszczem z rodziny kózkowatych. Osiąga rozmiary od 24 do 52 mm. Występuje głównie na południu i na południowym zachodzie naszego kraju. Jego obecność  uzależniona jest od występowania dębu szypułkowego i bezszypułkowego. Zasiedla głównie stare drzewa o dużej pierśnicy. Preferuje dęby osłabione chorobami, martwicą pnia lub nielicznymi lub średniolicznymi martwymi konarami korony. Larwy żerują najczęściej w dolnej części pnia, która jest ogrzewana przez promienie słoneczne. Jedna larwa wygryza chodnik o długości jednego metra. Pełny cykl rozwojowy kozioroga trwa od trzech do czterech, niekiedy  pięciu lat. Dorosłe chrząszcze pojawiają się w drugiej połowie  września. Zimują w drewnie.  Loty godowe przypadają na czerwiec następnego roku.  Gatunek ten objęty jest ochroną gatunkową. W Polsce wymieniany jest w drugim i czwartym załączniku dyrektywy siedliskowej.
Kozioróg Bukowiec to chrząszcz o długości od 17 do 30 mm. Jego larwy żerują w drewnie buka,  klonu,  brzozy,  grabu, jesionu, kasztana, orzecha włoskiego, niekiedy w wierzbie. Do złożenia jaj samica wybiera głównie drzewa martwe, bądź osłabione. Kozioróg Bukowiec jest gatunkiem ciepłolubnym, dlatego też wybiera miejsca nasłonecznione.  Jego cykl trwa od dwóch do trzech lat. W pierwszym roku larwy żerują w korze i łyku, a następnie w drewnie. Drążą szerokie i głębokie korytarze.
Pachnica dębowa jest chrząszczem, który żeruje na drzewach liściastych, głównie w starych lasach, a także w alejach i parkach.  Miejscem, gdzie rozwija się larwa, jest najczęściej ubytek w odziomkowej części pnia z zaawansowanym rozkładem drewna. Spotyka się ją w długowiecznych drzewach o dużym obwodzie pnia w pierśnicy. Cykl rozwojowy trwa od trzech do czterech lat. Z zajmowanej przez daną pachnicę dziupli  może wyjść kilka pokoleń owadów. Chrząszcze osiągają rozmiary od 22 do 40 mm. Nazwa gatunku pochodzi od charakterystycznego ubarwienia pokryw owada i charakterystycznego zapachu. Pachnica dębowa objęta jest ochroną prawną, występuje także w załączniku drugim i czwartym dyrektywy siedliskowej.
Zgniotek cynobrowy osiąga długość od 11 do 15 mm.  Chrząszcze podczas rójki  wyszukują drewno, które zaczyna się rozkładać. Larwy zgniotka żerują pod korą przez  okres dwóch lat, prowadząc drapieżny tryb życia. Odżywiają się głównie larwami i poczwarkami innych owadów żerujących w drewnie. Zgniotek występuje w lasach i zaroślach o naturalnym charakterze.  W Polsce jest to gatunek chroniony, wpisany w drugim i  czwartym załączniku dyrektywy siedliskowej.